Ekskavatör Gresleme Rehberi: Hangi Gres Yağı, Hangi Noktalar, Ne Sıklıkla?

Gresleme noktaları nerededir?

Orta sınıf bir paletli ekskavatörde gresörlüklerin sayısı az değildir ve bir kısmı gözden kaçacak yerlerdedir. Makinenizin kılavuzunda gresleme noktalarını gösteren bir şema bulunur; ilk kez çalıştığınız makinede bu şemayı bir kez takip ederek bütün noktaları bulmanız iyi olur.

Kova ve kova bağlantısı

Kovayı arma bağlayan pim, kova ile bağlantı kolu (H-link) arasındaki pim, bağlantı kollarının arma bağlandığı pim ve kova silindirinin iki ucu. Bu bölge toprağa, suya ve çamura en çok giren bölgedir; gres burada hem yağlar hem de pim ile burç arasına pislik girmesini engeller.

Arm ve bom

Arm ile bom arasındaki ana pim, arm silindirinin iki ucu, bom silindirlerinin alt ve üst uçları ve bomun şasiye bağlandığı bom ayak pimleri. Bom ayak pimlerinin gresörlükleri bazı makinelerde tek bir blokta toplanmıştır, bazılarında kabinin yanında, gövdenin altına yakın durur.

Dönüş halkası ve dönüş dişlisi

Üst yapıyı alt şasiye bağlayan dönüş halkasının (bilyalı rulman) gresörlükleri genellikle gövdenin bir noktasında bir arada bulunur. Dönüş dişlisi ise bazı makinelerde gres banyosu içinde çalışır ve gres seviyesi ayrı bir kapaktan kontrol edilir. Hangisinin sizin makinenizde olduğunu kılavuzdan öğrenin.

Diğer noktalar

Ataşman bağlantıları (hızlı bağlantı aparatı), varsa bıçak (dozer bıçağı) pimleri ve silindirleri, bazı makinelerde palet gerdirme sistemi. Palet gerdirme silindirine basılan gres yağlama için değil, paleti germek içindir; bunun nasıl yapılacağını palet ve yürüyüş takımı bakımı yazımızda anlattık.

Ne sıklıkla greslemeli?

Gresleme aralığı makineden makineye ve çalışma koşuluna göre değişir. Yine de kılavuzlarda genel bir mantık vardır: toprağa ve darbeye en çok maruz kalan noktalar en sık greslenir.

Su içinde çalıştıktan, çamurda kazı yaptıktan veya makineyi yıkadıktan sonra kova bölgesini hemen greslemek iyi bir alışkanlıktır. Su, gresi pimden söküp atar; yeni gres basmak hem suyu hem pisliği dışarı iter.

Doğru gresleme nasıl yapılır?

Gresleme basit bir iş gibi görünür ama "birkaç pompa basıp geçmek" çoğu zaman yeterli değildir.

1. Makineyi düz zemine alın, ataşmanı yere indirin, motoru durdurun ve emniyet kolunu kilitli konuma getirin.

2. Kova bölgesini greslerken kovayı, kılavuzdaki gresleme pozisyonuna getirin. Çoğu makinede kova ve arm belli bir açıyla yere dayandırılmış olarak greslenir; bu konum pim ile burç arasındaki boşluğun gresi alacak tarafa gelmesini sağlar.

3. Gresörlüğün başını bez ile silin. Kirli gresörlüğe tabanca takmak, toprağı doğrudan pimin içine basmak demektir.

4. Tabancayı düz takın ve basmaya başlayın. Pim ile burç arasından temiz, yeni gres taşmaya başladığında o nokta doymuş demektir.

5. Taşan eski ve kirli gresi silin. Bırakılan gres, toz ve kumu üstünde toplar.

6. Gres almayan noktayı not edin ve aynı gün ilgilenin.

Dönüş halkası greslenirken farklı bir yöntem kullanılır: kılavuzun tarif ettiği şekilde gres basılır, üst yapı belli bir açı döndürülür, tekrar basılır. Böylece gres halkanın tamamına dağılır. Bu işlem sırasında makinenin yanında başka biri olmamalı ve dönüş alanı boş olmalıdır.

Gres almayan nokta: ne yapmalı?

Tabanca basıyor ama gres pime gitmiyorsa, gres ya gresörlükte ya da kanalda tıkanmıştır. Sık görülen nedenler:

• Gresörlüğün içindeki bilye sıkışmış veya kirle dolmuştur.

• Gresörlük darbe almış, başı ezilmiştir.

• Pim ile burç arasına uzun süre gres gitmediği için kanal kurumuş ve sertleşmiş gresle dolmuştur.

• Pim, burç içinde yük altında boşluğu kapatacak şekilde durmaktadır; ataşmanın pozisyonunu değiştirince gres geçebilir.

Önce ataşmanın pozisyonunu değiştirip tekrar deneyin. Olmazsa gresörlüğü söküp temizleyin ya da yenisiyle değiştirin. Gresörlükler ucuz parçalardır; makinenin takım kutusunda birkaç yedek bulundurmak iyi fikirdir. Sorun devam ediyorsa pim ve burcu servisin kontrol etmesi gerekir; gres alamayan bir pim kısa sürede burcunu yer.

Sahada sık yapılan gresleme hataları

• Yalnızca kovayı greslemek: Kova bölgesi göz önünde olduğu için hiç unutulmaz, ama bom ayak pimleri ve dönüş halkası aylarca unutulabilir.

• Farklı gresleri karıştırmak: Bir kartuş lityum, sonraki başka bir tip... Uyumsuz gresler birbirini bozabilir.

• Dönüş halkasına aşırı gres basmak: Keçeyi dışarı itip yerinden çıkarabilir; gres dışarı taşar, içeri pislik girer.

• Kirli kartuş ve tabanca: Açık bırakılan gres kovası veya kum içine düşmüş tabanca ucu, temizlik yapmak yerine aşındırıcı basmak demektir.

• Kırıcı ucuna normal gres basmak: Yüksek sıcaklıkta akar, uç ile burç kuru kalır.

• Gıcırtıyı beklemek: Pim gıcırdamaya başladıysa iş işten geçmiş olabilir. Gresleme, gıcırtı olmadan yapılan bir alışkanlıktır.

Pim ve burçlardaki aşınma büyüdüğünde kova sallanmaya, kazıda vuruntu hissedilmeye başlar. İkinci el makine bakarken bu boşluğu kontrol etmenin önemini ikinci el iş makinesi alırken dikkat edilecekler yazımızda da anlattık.

Kırıcı ile çalışırken gresleme

Hidrolik kırıcı takılı ekskavatörde gresleme ihtiyacı belirgin şekilde artar. Kırıcı ucu ile burç arasındaki gres hızla tükenir; ayrıca kırıcının titreşimi kova bağlantısındaki pimleri de normalden çok zorlar.

Kırıcı ucunu greslerken çoğu kırıcı üreticisi ucun kırıcının içine doğru itilmiş olmasını ister: kırıcı dik tutulup uç zemine bastırılır, sonra gres basılır. Uç dışarı sarkarken gres basılırsa gres, pistonun vuruş yaptığı bölgeye dolabilir. Doğru yöntem ve miktar kırıcının kendi kılavuzunda yazar.

Kırıcı ile ilgili vurmama ve uç kırılması sorunlarına ayrıca bir yazımızda değiniyoruz; ataşman çeşitleri için de ekskavatör ataşmanları rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Gres tabancası ve sarf malzemesi

Bir tabanca, birkaç yedek kartuş, yedek gresörlükler, temiz bez ve gerekirse esnek bir hortum ucu. Ulaşması zor gresörlükler için esnek hortumlu uç işinizi kolaylaştırır. Akülü gres tabancaları hızlıdır ama basılan gres miktarını hissetmek zorlaşır; özellikle dönüş halkası gibi aşırı gresten etkilenen noktalarda dikkatli olun.

Gres kartuşlarını kapalı ve gölge bir yerde saklayın. Güneş altında kalan kartuşta yağ ile sabun ayrışabilir; kartuşun ucunda biriken sıvı yağı görürseniz bu ayrışmanın işaretidir.

Kullandığınız gresle ya da gres almayan bir noktayla ilgili sorunuz varsa forumda sor, sahadaki operatörler deneyimlerini paylaşsın.