Yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği Resmî Gazete'de: Tam geçiş 20 Ocak 2027'de
AB'nin 2023/1230 sayılı makine tüzüğünü esas alan Makine Emniyeti Yönetmeliği 16 Ekim 2026'da yayımlandı. 2009 tarihli yönetmeliğin yerini alan düzenlemenin büyük bölümü 20 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek.
ugur · 29 Ekim 2026 · 3 dk okumaSanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Makine Emniyeti Yönetmeliği, 16 Ekim 2026 tarihli ve 33402 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Avrupa Birliği'nin 14 Haziran 2023 tarihli (AB) 2023/1230 sayılı makine tüzüğü esas alınarak hazırlanan düzenleme, 2009'dan bu yana uygulanan Makina Emniyeti Yönetmeliği'nin (2006/42/AT) yerini alıyor.
Yönetmelik, makinelerin ve ilgili ürünlerin tasarım ve yapımına ilişkin sağlık ve güvenlik gerekliliklerini ve bu ürünlerin serbest dolaşım kurallarını belirliyor. Kapsamda makinelerin yanı sıra değiştirilebilir teçhizat, emniyet aksamları, kaldırma aksesuarları, zincir, halat ve kayışlar ile sökülebilir mekanik aktarma tertibatları yer alıyor. Kısmen tamamlanmış makineler de düzenlemenin kapsamında.
Makine Emniyeti Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?
Yönetmelik iki aşamalı yürürlüğe giriyor. Amaç, kapsam ve tanımlar gibi bazı maddeler ile geçiş hükmü yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Diğer hükümler ise 20 Ocak 2027 tarihinde uygulanmaya başlayacak.
Yeni düzenlemeyle iki eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı:
2009 tarihli Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)
2003 tarihli Tel Halatların, Zincirlerin ve Kancaların Belgelendirilmesi ve İşaretlenmesi ile İlgili Yönetmelik (73/361/AT)
Geçiş hükmüne göre, 20 Ocak 2027'den önce eski yönetmeliğe uygun şekilde piyasaya arz edilen ürünlerin piyasada bulundurulması engellenmeyecek. Eski yönetmelik kapsamında düzenlenmiş AT tip inceleme belgeleri ve onay kararları da süreleri dolana kadar geçerliliğini koruyacak.
Öne çıkan yenilikler
Yönetmelikte dikkat çeken başlıklardan biri önemli değişiklik tanımı. Buna göre makine piyasaya arz edildikten sonra, imalatçının öngörmediği ve yeni bir tehlike yaratan ya da mevcut riski artıran fiziksel veya dijital müdahaleler bu kapsama girebiliyor. Yönetmeliğin 19. maddesi, makinede önemli değişiklik yapan gerçek veya tüzel kişinin imalatçı kabul edileceğini ve imalatçı yükümlülüklerine tabi olacağını hükme bağlıyor. Benzer şekilde bir ürünü kendi markasıyla piyasaya süren ya da uygunluğu etkileyecek biçimde değiştiren ithalatçı ve dağıtıcı da imalatçı sayılıyor.
Kullanım talimatlarının dijital formatta sunulabilmesi de yenilikler arasında. Bu durumda talimatın kullanıcı tarafından yazdırılabilir, indirilebilir ve elektronik cihaza kaydedilebilir olması gerekiyor. AB uygunluk beyanına internet adresi ya da makine tarafından okunabilir bir kod ile erişim imkânı da tanınıyor. CE işaretinin hiç iliştirilmemesi veya kurala aykırı iliştirilmesi, teknik dosyanın bulunmaması ya da eksik olması gibi durumlarda Bakanlık iktisadi işletmeciden uygunsuzluğu gidermesini talep edecek. İhlallerde 7223 sayılı Kanun'daki idari yaptırımlar uygulanacak.
Ticaret Bakanlığı da 27 Ekim'de yaptığı açıklamada, makine emniyeti mevzuatının AB ile uyumlaştırılması sürecinin tamamlandığını ve uyumu teyit eden beyan metninin imzalandığını duyurdu. Bakanlığa göre bu adımla Türkiye'de onaylanmış kuruluş atamaları yapılabilecek ve ihracatçılar uygunluk değerlendirme ve belgelendirme işlemlerini AB'deki üreticilerle eşdeğer koşullarda yurt içinde yaptırabilecek.
Operatörler ve makine sahipleri için ne değişiyor?
Düzenleme ağırlıklı olarak imalatçı, ithalatçı ve dağıtıcıları ilgilendiriyor. Ancak önemli değişiklik hükmü, sahada makineye sonradan müdahale edenler için de dikkat edilmesi gereken bir başlık. Güvenlik kontrol sistemini değiştiren koruyucu eklemeler ya da makinenin kararlılığını etkileyen tadilatlar, yapan kişiyi imalatçı yükümlülükleriyle karşı karşıya bırakabilir. Hangi müdahalelerin bu kapsama gireceği, uygulamada Bakanlık yorumları ve risk değerlendirmesiyle netleşecek. Dijital kullanım talimatlarının yaygınlaşması ise operatörlerin makineye ait güncel talimata telefon veya tablet üzerinden ulaşmasını kolaylaştırabilir.