Forklift Nasıl Kullanılır? Yeni Başlayanlar İçin Adım Adım Rehber

Forklifte nasıl binilir ve makine nasıl çalıştırılır?

Binerken tutamağı ve basamağı kullanın, üç nokta temasını koruyun: iki el ve bir ayak ya da bir el ve iki ayak her an makineye değsin. Atlayarak inmek ve direğe tutunarak binmek yaygın hatadır; direk hareketli bir parçadır.

Koltuğa oturduktan sonra koltuğu pedallara ve direksiyona göre ayarlayın, ardından emniyet kemerini takın. Forklift devrilirse operatörün korunması kabin koruma çerçevesinin içinde kalmasına bağlıdır; kemer bu yüzden takılır. Birçok makinede koltuk anahtarı vardır ve operatör koltukta değilse yürüyüş veya kaldırma çalışmaz.

Çalıştırmadan önce yön kolu boşta, el freni çekili ve çatallar yerde olmalıdır. Dizel makinede kızdırma ikazı söndükten sonra marşa basılır. Akülü makinelerde anahtarı açmak yeterlidir; göstergedeki şarj seviyesine bakın.

Forklift kumandaları neler, ne işe yarar?

Kumanda düzeni marka ve modele göre değişse de temel parçalar hemen her forkliftte aynıdır. Kollar üzerinde çoğunlukla hareket yönünü gösteren küçük etiketler bulunur; ilk günlerde bunlara bakmaktan çekinmeyin.

İnç pedalı daha çok içten yanmalı motorlu makinelerde bulunur. Pedala basınca yürüyüş gücü azalır, gaz pedalıyla motor devri yükseltilebilir; böylece hem yavaşça yanaşıp hem de çatalı hızlı kaldırabilirsiniz. Akülü makinelerde bu iş genelde elektronik olarak çözülür ve ayrı bir pedal olmayabilir.

Forklift nasıl sürülür ve dönüşler nasıl yapılır?

Forkliftte yön veren tekerlekler arkadadır. Direksiyonu çevirdiğinizde ön taraf neredeyse yerinde kalır, arka taraf ise geniş bir yay çizerek dışa savrulur. Dar koridorda raf köşesine sürtme ve yanınızdan geçen yayaya arkanın çarpması bu yüzden olur.

Sürüşte şunlara alışın:

• Dönüşe girmeden önce yavaşlayın. Yüklü forklift dönüşte hızlıysa yük kayabilir, makine yana yatabilir.

• Dönüş sırasında kafanızı çevirip arka köşeyi kontrol edin.

• Yön değiştirmeden önce makineyi tamamen durdurun.

• Kavşaklarda, kapı geçişlerinde ve kör köşelerde durun, korna çalın, sonra geçin.

• Islak, yağlı veya tozlu zeminde fren mesafesi uzar; hızı buna göre ayarlayın.

Yük nasıl alınır?

Yük almak birkaç adımdan oluşur ve her adımın sırası önemlidir.

1. Yükün ağırlığını öğrenin ve makinenizin kapasite etiketine bakın. Kapasite, yükün ağırlık merkezinin çatal sırtına uzaklığına göre değişir; ağır ve uzun yüklerde bu hesap kritik hale gelir.

2. Çatal aralığını paletin genişliğine göre ayarlayın. Çatallar yükün ağırlığını eşit paylaşacak şekilde, ortaya göre simetrik olmalıdır.

3. Yüke dik ve ortadan yaklaşın. Çatalları paletin giriş yüksekliğine getirin, direk dik ve çatallar yere paralel olsun.

4. Çatalları sonuna kadar sokun. Yük çatal sırtına yaslanmalıdır; çatalın yarısıyla taşınan yük öne devrilmeye çok daha yatkındır.

5. Yükü zeminden kesilecek kadar kaldırın, ardından direği hafifçe geriye yatırın.

6. Arkanızı kontrol edip geri çıkın.

Yükün ağırlığını bilmiyorsanız tahminle iş yapmayın; sevk irsaliyesine, ambalaj etiketine bakın ya da sorumluya sorun. Etiketteki kapasite, belirli bir yük merkezi ve kaldırma yüksekliği için geçerlidir; yükünüz daha uzun ya da daha yüksekteyse taşıyabileceğiniz ağırlık düşer.

Yük taşınırken nelere dikkat edilir?

Yüklü forklift, boş forklifte göre çok daha ağır davranır, durması uzar ve ağırlık merkezi yükseldikçe devrilmeye yatkın hale gelir. Taşırken temel kural şudur: yük alçakta, direk geride, hız düşük.

• Yükü zemine ve engellere sürtmeyecek kadar kaldırın, daha yükseğe değil. Yükü yüksekte taşımak hem görüşü kapatır hem de dengeyi bozar.

• Yük önünüzü kapatıyorsa geri geri gidin ve gidiş yönüne bakın.

• Yük havadayken ve makine hareket halindeyken direği öne yatırmayın.

• Gevşek, düzensiz veya tek tarafa ağır istiflenmiş yükü sabitlenmeden taşımayın.

• Çatalın üstünde veya makinenin herhangi bir yerinde yolcu taşımayın.

Rampada ve eğimde forklift nasıl kullanılır?

Rampa, yeni operatörlerin en çok hata yaptığı yerdir. Kural basit ama tersine gibi gelir:

• Yüklüyken yük her zaman rampanın yukarı tarafında kalmalıdır. Yani yüklü çıkarken ileri gidilir, yüklü inerken geri geri inilir.

• Yüksüzken çatallar rampanın aşağı tarafına bakar. Yüksüz çıkarken geri geri çıkılır, yüksüz inerken ileri gidilir.

• Rampada asla dönülmez ve yan yan gidilmez.

• Rampa üzerinde yük kaldırılıp indirilmez.

Bu kuralın mantığı yükün ağırlığını makinenin arkasındaki karşı ağırlıkla aynı dengede tutmaktır. Yüklü makineyi ileri doğru rampadan indirirseniz yük aşağı tarafta kalır ve öne devrilme riski büyür.

Kamyon kasasına veya rampa köprüsüne girerken kamyonun tekerleklerinin takozlandığından, köprünün sağlam oturduğundan ve kasanın forkliftin ağırlığını taşıyabileceğinden emin olun.

İstifleme ve raftan yük indirme nasıl yapılır?

Yükü rafa koyarken sıra şöyle işler:

1. Rafa dik yaklaşın ve raftan biraz önce durun.

2. Direği dik konuma getirin, yükü raf seviyesinin biraz üstüne kaldırın.

3. Yavaşça ileri gidin, yük raf üzerine geldiğinde durun.

4. Yükü rafa indirin, çatallar boşa çıkacak kadar biraz daha alçaltın.

5. Arkanızı kontrol edip düz geri çıkın, sonra çatalları taşıma yüksekliğine indirin.

Raftan indirirken de aynı sıra tersten uygulanır. Yük yüksekteyken direği öne yatırmak, raf kirişine çatalla vurmak ve yükü havada tutarak yürümek yeni operatörlerin yaptığı en tehlikeli hatalardır. Yüksekte çalışırken makine her zaman tam durmuş olmalıdır.

Forklift nasıl park edilir?

Vardiya sonunda veya makineden kısa süre için de olsa inerken:

• Makineyi trafik yolu, yangın dolabı, acil çıkış ve elektrik panosu önü dışında düz bir yere çekin.

• Çatalları tamamen yere indirin, uçları hafifçe zemine değecek şekilde direği biraz öne yatırın.

• Yön kolunu boşa alın, el frenini çekin, motoru durdurun ve anahtarı alın.

• Akülü makineyi şarja koyacaksanız şarj alanının kurallarına uyun; LPG'li makinede tüp değişimini sadece eğitimli kişi ve uygun alanda yapsın.

Anahtarı makinede bırakmak, belgesi olmayan birinin makineyi kullanmasının en kolay yoludur.

Yeni başlayanların en sık yaptığı hatalar

Sahada en çok görülen hatalar şunlardır: yükü yüksekte taşımak, dönüşe hızlı girmek, rampada yanlış yönde gitmek, çatalın yarısıyla yük almak, yayaların makineyi gördüğünü varsaymak ve kapasite etiketine hiç bakmamak. Bunların hepsi alışkanlıktır ve ilk haftalarda doğru alışkanlık kazanmak sonradan düzeltmekten çok daha kolaydır.

Forklift kullanabilmek için belge şartı da vardır. Belgenin nasıl alındığı, hangi eğitimin gerektiği gibi konular için forklift operatör belgesi nasıl alınır yazımıza göz atın; deneyim kazandıktan sonra iş ilanlarında forklift operatörü arayan firmaları da takip edebilirsiniz.

Kendi makinenizde anlamadığınız bir kumanda ya da sahada karşılaştığınız bir durum varsa forumda sor, deneyimli operatörler yardımcı olsun.